॥ सप्तशतीन्यासः ॥
Ritual establishment before reciting the Devī Saptaśatī
सप्तशतीन्यास-विनियोगः
प्रथममध्यमोत्तरचरित्राणां ब्रह्मविष्णुरुद्रा ऋषयः; श्रीमहाकालीमहालक्ष्मीमहासरस्वत्यो देवताः; गायत्र्युष्णिगनुष्टुभश्छन्दांसि; नन्दाशाकम्भरीभीमाः शक्तयः; रक्तदन्तिकादुर्गाभ्रामर्यो बीजानि; अग्निवायुसूर्यास्तत्त्वानि; ऋग्यजुःसामवेदाः ध्यानानि; सकलकामनासिद्धये श्रीमहाकालीमहालक्ष्मीमहासरस्वतीदेवताप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥
prathamamadhyamottaracaritrāṇāṃ brahmaviṣṇurudrā ṛṣayaḥ; śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatyo devatāḥ; gāyatryuṣṇiganuṣṭubhaś chandāṃsi; nandāśākambharībhīmāḥ śaktayaḥ; raktadantikādurgābhrāmaryo bījāni; agnivāyusūryās tattvāni; ṛgyajuḥsāmavedā dhyānāni; sakalakāmanāsiddhaye śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatīdevatāprītyarthe jape viniyogaḥ ||
English MeaningFor the first, middle and final episodes, Brahmā, Viṣṇu and Rudra are the seers; Mahākālī, Mahālakṣmī and Mahāsarasvatī are the deities; Gāyatrī, Uṣṇik and Anuṣṭubh are the metres; Nandā, Śākambharī and Bhīmā are the powers; Raktadantikā, Durgā and Bhrāmarī are the seeds; Fire, Wind and Sun are the principles; and Ṛg, Yajur and Sāma Vedas are the meditations. The rite is undertaken for fulfilment of all worthy desires and the pleasure of the three Goddesses.
हिन्दी भावार्थप्रथम, मध्यम और उत्तर चरित्रों के ऋषि ब्रह्मा, विष्णु और रुद्र हैं; देवता महाकाली, महालक्ष्मी और महासरस्वती हैं; छन्द गायत्री, उष्णिक और अनुष्टुप् हैं; शक्तियाँ नन्दा, शाकम्भरी और भीमा हैं; बीज रक्तदन्तिका, दुर्गा और भ्रामरी हैं; तत्त्व अग्नि, वायु और सूर्य हैं; ध्यान ऋग्, यजुः और सामवेद हैं। सभी कामनाओं की सिद्धि तथा तीनों देवियों की प्रसन्नता के लिए जप का विनियोग है।
सप्तशती-करन्यासः
क्रमशः अँगूठे, तर्जनी, मध्यमा, अनामिका, कनिष्ठिका तथा हथेली और हाथ के पृष्ठभाग का स्पर्श करें।
खड्गिनी शूलिनी घोरा गदिनी चक्रिणी तथा ।
शङ्खिनी चापिनी बाणभुशुण्डीपरिघायुधा ॥ अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
khaḍginī śūlinī ghorā gadinī cakriṇī tathā |
śaṅkhinī cāpinī bāṇabhuśuṇḍīparighāyudhā || अङ्गुष्ठाभ्यां नमः
EnglishThe fierce Goddess bears sword, trident, mace, discus, conch, bow, arrows, bhuśuṇḍī and iron club.
हिन्दीघोररूपा देवी खड्ग, शूल, गदा, चक्र, शंख, धनुष, बाण, भुशुण्डी और परिघ धारण करती हैं।
ॐ शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके ।
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ तर्जनीभ्यां नमः ।
oṃ śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike |
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca || तर्जनीभ्यां नमः
EnglishProtect us with your trident and sword, O Ambikā; protect us with the sound of your bell and bowstring.
हिन्दीहे अम्बिके! अपने शूल और खड्ग से हमारी रक्षा करो; घण्टा और धनुष की प्रत्यञ्चा की ध्वनि से भी हमारी रक्षा करो।
ॐ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे ।
भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ मध्यमाभ्यां नमः ।
oṃ prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |
bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari || मध्यमाभ्यां नमः
EnglishProtect us in the East, West and South, O Caṇḍikā, and in the North by brandishing your trident.
हिन्दीहे चण्डिके! पूर्व, पश्चिम और दक्षिण में रक्षा करो तथा अपने शूल को घुमाकर उत्तर दिशा में भी हमारी रक्षा करो।
ॐ सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते ।
यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ अनामिकाभ्यां नमः ।
oṃ saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te |
yāni cātyarthaghorāṇi tai rakṣāsmāṃstathā bhuvam || अनामिकाभ्यां नमः
EnglishBy all your gentle forms moving through the three worlds, and by your exceedingly terrible forms, protect us and the earth.
हिन्दीतीनों लोकों में विचरने वाले अपने सौम्य और अत्यन्त घोर—सभी रूपों से हमारी तथा पृथ्वी की रक्षा करो।
ॐ खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके ।
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥ कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
oṃ khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te’mbike |
karapallavasaṅgīni tairasmān rakṣa sarvataḥ || कनिष्ठिकाभ्यां नमः
EnglishO Ambikā, protect us on every side with the sword, trident, mace and other weapons held in your lotus-like hands.
हिन्दीहे अम्बिके! अपने करकमलों में स्थित खड्ग, शूल, गदा और अन्य आयुधों से सब ओर हमारी रक्षा करो।
ॐ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते ।
भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
oṃ sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite |
bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo’stu te || करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः
EnglishO embodiment of all, ruler of all and possessor of every power, save us from all fears. O Goddess Durgā, salutations to you.
हिन्दीहे सर्वस्वरूपा, सर्वेश्वरी और समस्त शक्तियों से सम्पन्न दुर्गे! हमें सभी भयों से बचाओ; तुम्हें नमस्कार है।
सप्तशती-हृदयादिन्यासः
क्रमशः हृदय, सिर, शिखा, दोनों कन्धे, तीनों नेत्र तथा अस्त्र-मुद्रा में न्यास करें।
खड्गिनी शूलिनी घोरा गदिनी चक्रिणी तथा ।
शङ्खिनी चापिनी बाणभुशुण्डीपरिघायुधा ॥ हृदयाय नमः ।
khaḍginī śūlinī ghorā gadinī cakriṇī tathā |
śaṅkhinī cāpinī bāṇabhuśuṇḍīparighāyudhā || हृदयाय नमः
EnglishThe fierce Goddess bears sword, trident, mace, discus, conch, bow, arrows, bhuśuṇḍī and iron club.
हिन्दीघोररूपा देवी खड्ग, शूल, गदा, चक्र, शंख, धनुष, बाण, भुशुण्डी और परिघ धारण करती हैं।
ॐ शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके ।
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ शिरसे स्वाहा ।
oṃ śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike |
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca || शिरसे स्वाहा
EnglishProtect us with your trident and sword, O Ambikā; protect us with the sound of your bell and bowstring.
हिन्दीहे अम्बिके! अपने शूल और खड्ग से हमारी रक्षा करो; घण्टा और धनुष की प्रत्यञ्चा की ध्वनि से भी हमारी रक्षा करो।
ॐ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे ।
भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ शिखायै वषट् ।
oṃ prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |
bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari || शिखायै वषट्
EnglishProtect us in the East, West and South, O Caṇḍikā, and in the North by brandishing your trident.
हिन्दीहे चण्डिके! पूर्व, पश्चिम और दक्षिण में रक्षा करो तथा अपने शूल को घुमाकर उत्तर दिशा में भी हमारी रक्षा करो।
ॐ सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते ।
यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ कवचाय हुम् ।
oṃ saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te |
yāni cātyarthaghorāṇi tai rakṣāsmāṃstathā bhuvam || कवचाय हुम्
EnglishBy all your gentle forms moving through the three worlds, and by your exceedingly terrible forms, protect us and the earth.
हिन्दीतीनों लोकों में विचरने वाले अपने सौम्य और अत्यन्त घोर—सभी रूपों से हमारी तथा पृथ्वी की रक्षा करो।
ॐ खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके ।
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥ नेत्रत्रयाय वौषट् ।
oṃ khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te’mbike |
karapallavasaṅgīni tairasmān rakṣa sarvataḥ || नेत्रत्रयाय वौषट्
EnglishO Ambikā, protect us on every side with the sword, trident, mace and other weapons held in your lotus-like hands.
हिन्दीहे अम्बिके! अपने करकमलों में स्थित खड्ग, शूल, गदा और अन्य आयुधों से सब ओर हमारी रक्षा करो।
ॐ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते ।
भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ अस्त्राय फट् ।
oṃ sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite |
bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo’stu te || अस्त्राय फट्
EnglishO embodiment of all, ruler of all and possessor of every power, save us from all fears. O Goddess Durgā, salutations to you.
हिन्दीहे सर्वस्वरूपा, सर्वेश्वरी और समस्त शक्तियों से सम्पन्न दुर्गे! हमें सभी भयों से बचाओ; तुम्हें नमस्कार है।
सप्तशतीध्यानम्
ॐ विद्युद्दामसमप्रभां मृगपतिस्कन्धस्थितां भीषणां
कन्याभिः करवालखेटविलसद्धस्ताभिरासेविताम् ।
हस्तैश्चक्रगदासिखेटविशिखांश्चापं गुणं तर्जनीं
बिभ्राणामनलात्मिकां शशिधरां दुर्गां त्रिनेत्रां भजे ॥
oṃ vidyuddāmasamaprabhāṃ mṛgapatiskandhasthitāṃ bhīṣaṇāṃ
kanyābhiḥ karavālakheṭavilasaddhastābhirāsevitām |
hastaiścakragadāsikheṭaviśikhāṃścāpaṃ guṇaṃ tarjanīṃ
bibhrāṇāmanalātmikāṃ śaśidharāṃ durgāṃ trinetrāṃ bhaje ||
English MeaningI worship three-eyed Durgā, radiant like a flash of lightning, fierce and seated upon a lion. She is attended by maidens bearing shining swords and shields; in her hands she holds discus, mace, sword, shield, arrows, bow, bowstring and the gesture of command. She is fire-natured and wears the crescent moon.
हिन्दी भावार्थविद्युत् के समान प्रभामयी, सिंह पर विराजमान, भीषण रूप वाली त्रिनेत्री दुर्गा का ध्यान करें। तलवार और ढाल धारण करने वाली कन्याएँ उनकी सेवा करती हैं। देवी चक्र, गदा, तलवार, ढाल, बाण, धनुष, प्रत्यञ्चा और तर्जनी-मुद्रा धारण करती हैं; वे अग्निस्वरूपा और चन्द्रशेखरा हैं।
॥ सप्तशतीन्यासः सम्पूर्णम् ॥